Jorgos Dalaras in concert zingt rebetika

Jorgos kwam naar Nederland met een rebetika programma. Zou Jorgos anno nu nog reppen over het verlies van Smyrna in 1922? 


Jorgos Daláras in Concert zingt Rebetika

De beste zangers van de twintigste eeuw waren de Smyrnioten (Smirnií), die hadden gouden kelen. Ze waren professionals, de immigranten vooral die uit Klein-Azië gevlucht waren lieten zien dat ze de oriëntaalse muziek in hun aderen hadden vloeien.

Dé stem van de laatste 40 jaar is de zoon van Loúkas Darálas, die had een beetje een dunne stem en een verdienstelijk oeuvre. Jorgos Daláras nu is tenor, heeft niet een echt hele zware maar wel een lekker scheurende en virtuoze stem.

Jorgos kwam naar Nederland met een rebetika-programma. Rebetika is de muziek van de Griekse onderwereld en de laagste sociale klasse in de eerste helft van de 20e eeuw.

Zou Jorgos anno nu nog reppen over het verlies van Smyrna in 1922? Dat was de vraag bij het begin van het concert en het antwoord kwam direct. Ja. Daláras opende met “Smyrna brandt” uit de cyclus “Klein-Azië” van S. Xarchakos. Dat deed weer even de unieke Smyrneísche muzikale cultuur herleven met gepassioneerde zang en dramatische akkoorden. Verderop in het concert werd Smyrna vaker aangehaald in woord en muziek, zodat op zo’n avond blijkt hoe de Grieken enerzijds nog terugkijken op de val van Smyrna (door Atatürk) en anderzijds de Smyrneȉsche muziek omhelzen.

Toen kwam na de pauze het “tribuut aan Markos Vamvakaris” ter gelegenheid van het uitkomen van Jorgos’ cd met die titel. Zou er een grotere tegenstelling bestaan tussen de tijd van Markos en die van Daláras?

Markos rookte dagelijks hasj, had ervoor in de gevangenis gezeten en droeg het hasjroken via zijn liederen vaak uit. Ze werden gespeeld in de sobere bezetting van gitaar, bouzouki en baglamás (de kleine).

Daláras heeft de hele opbrengst van zijn cd beschikbaar gesteld voor een programma voor ex-drugverslaafden de Terugkeer (I Epistrofí). Het orkest dat Markos’ liederen uitvoert is een rockorkest met stampende basgitaren, gitaren, slagwerk en een hele rij bouzouki’s. Meer dan een summiere herinnering ophalen aan Markos is deze avond niet geweest. En de uitvoering vloekte met de klank die de rebetika ooit gehad heeft.

Jan Verdonk